NUMERÒ 129 DE DECEMBRE DE 2007

ENSENHADOR




Gaiti pas plan sovent la television, mai que mai per manca de temps. Un messatge, mandat sus la tèla, m’assabenta qu’una emission realisada en public se va debanar en directe de Montpelhièr lo dissabte 27 d’octòbre e que lo grop feminin occitan « La mal coiffée » es programat dins aquela serada. S’agissiá de l’emission « Tenue de soirée » animada per lo celebrissime Michel Drucker.

Aquela informacion m’incitèt a demorar davant mon pòste de television le 27 de ser. Tenguèri, penosament çaquelà, lo còp, duscas la fin, emai catastrofat qu’èri pel contengut d’aquela emission. Certas, lo grop citat es passat, aquò rai, plan qu’un pauc a la lèu-lèu e tanben un pauc a la "afana-te e vai-t’en lèu t’amagar". Lo presentator ometèt, plan segur, d’explicar l’importància de l’ancoratge del "Languedocien" (terme utilisat pel Sénher Drucker) dins la cultura d’aquesta region. Me diretz qu’auriá tanplan pogut pas passar cap de grop s’exprimant en occitan.

Lo demai del platèu, lo vos doni en mila, Emili, coma disiá l’autre : G. Lenorman, E. Daho, Lorie, M. Leb e, per rendre omenatge a Brassens un duò L. Wilson N. Leroy ; sonca d’artistes regionals, coma o vesètz plan pro ! De tant qu’a la fin de l’emission, me pausavi la question del fondament, de la legitimitat d’una tala descentralisacion per n’arribar a un tal pietadós resultat.

Ai expausat aquel vejaire a la cadena concernida. I daissèri mon nom e mas coordonnadas, dins las casas previstas a aquel efièch, e espèri totjorn une responsa.

Cresi que lo "Parisianisme" a encara de bèls jorns davant el se sèm pas convençuts qu’es mai que jamais necessari d’affirmar nòstras identitats. Anem, Nadal es gaireben aquí. Mai que crega pas pus dempuèi plan de temps al barba-blanc, Nadal es la fèsta de l’espèr. Dison que fa viure, esperem ! E vos auguri doncas un bon Nadal per caduna e cadun de vos e sonca de bonas causas !
Alan Bessière


Retorn a l'ensenhador


Per aquela freja nuèit de Nadal, la Santa Vèrge colquèt son enfanton dins la grépia de l’estable que lo Sant Josèp aviá trobat per los parar del freg e de la pluèja. En francés, la grépia se ditz, la crèche - la mangeoire, mas, per parlar coma al país aquel manjador èra una grepiá. Mai o mens, totes sabèm qu’un buòu e qu’un ase calfavan de son alen lo pichòt Jèsus colcat sus de palha que demorava de la pastura dins aquel estable decorat mai que mai de telaranhas.

L’ase, de segur, èra aquel de sant Josèp. Coma aquel sant òme èra pro avisat, aquel ase, a çò que me pensi, deviá èsser una sauma que li donava un asenon cada an e, qual sap, benlèu qualque gota de lach quand lo pichon èra destetat. O tot simplòtament, ni mai ni mens per portar sa lenha, sas pòstes. Mas me soi totjorn demandat de que fasiá aquí aquel buòu… Benlèu, èra aquí dins son estable perque ai una autra idèa que poiriá ben èsser la vertat.

Sabètz que los angèls anèron dire als pastres que l’Enfant èra nascut ; aqueles pastres avián de chins. Aqueles chins deguèron córrer d’en pertot per far saupre la novèla a las autras bèstias e las convidar a un acamp per decidir qual anariá a la grepiá per adorar lo novèl nascut.

Un fum de bèstias ausiguèron la japadissa dels chins. L’acampada se tenguèt, ne soi mai que segur, al clar de luna dins un pradal a l’abric d’un randal espés. I aviá aquí un lop, un rainal, un boc, un aret, un gal, un gòrb, un buoulet, tota una armada de pichòtas bèstias coma lo grapaud, la ratapenada, lo mèrle, que se tenián en arrièr e ausavan pas dire mot e ni mai s’avançar..

Lo lop, qu’èra ardit coma pas un, se rasclèt lo gargalhòl per s’esclairir la votz, parlèt primièr e diguèt : « I anarai, ieu, a la grépia, ai la pèl fina, marqui pro ben, farai onor a nòstra mena.» - « Tu, i anaràs pas a la grépia, diguèron las autras bèstias, que seriás capable de manjar un enfant e puèi, tos uèlhs treslusisson coma de calelhs e fariás tresvirar la Santa Vèrge. »

Lo rainard metèt sa coeta entre las cambas, aponchèt lo nas, flairèt l’aura matinièra per prene coma cal l’aire del vent e diguèt d’una votz suava : « Ieu, ai la pèl tan fina coma la del lo lop, sabi clucar per rescondre mos uèlhs e degun a pas paur de ieu » - « Tu, i anaràs pas tanpauc a la grépia, li copèt lo boc que, dins ta vida, as raubat mai d’una galina e la Santa Familha aima pas los raubaires. »

Fièr coma Artaban, lo boc brandiguèt sa barbeta e assegurèt : «Ieu, raubi pas res a degun, marqui pro ben per vos poder representar.» L’aret, qu’èra pro fièr de sas banas entornilhadas a l’entorn de sas aurelhas, e, o cal ben dire que totas la bèstias o sabon, gelós del boc, se sarrèt, s’espetèt de rire e cridèt : «Faretz pas aquela neciesa, aquel boc pudís qu’enfachina, fariá fugir e lo mond e las bèstias ! »

Lo gòrp, ajocat a la cima d’un arbre, dobriguèt son bèc per anonciar : « Tu tanpauc, vièlh aret, siás pas pro brave per nos representar. As la ronha que, sus ton esquina, i manca un flòc de lana de seda, e, de mai, de totes los que sèm aquí, aquò’s ieu que marqui çò melhor » - « Taisa-te, cridèt lo gal, que siás negre coma lo diable, cantas coma una rana enraumassada e siás capable, s’aquò se tròba, de raubar un poleton. Ieu, qu’ai las plumas de totas colors, una crèsta plan rojò e una votz que s’ausís de luènh, anarai a l’adoracion. » - « Justament, es plan per aquò que i anaràs pas… que desrevelhariás l’Enfant Jèsus ! »

Lo rambalh èra total e, per una nuèit de Nadal, aquò fasiá pas brica seriós. Efectivament, l’angèl aviá ben dit : « Patz als òmes sus tèrra » mas aviá mancat de parlar per las bèstias.

Es alara que, sens saupre coma, lo lop, lo rainal e las autras bèstias s’avisèron que lo buòu ajaçat dins son caire, romiava sens pas res dire. Pasmens, e aital s’acompliguèt lo primièr dels miracles, tombèron totes d’acordi per averar son eleccion : menava pas bruch, èra pas pus maissant qu’un anhèl mas, plan banat, èra capable de traire defòra un destorbaire. E la patz tornèt aital sul codèrc. E vesètz aquí per de que lo buòu teniá la grépia amb l’ase del Josèp.
Inspirat d’un raconte
de l’Almanach de Lozèra de 1986.


Retorn a l'ensenhador


Demission dels elegits, cauma de las talhas, levada en massa.

Lo 26 de febrièr, alara que se debanava una eleccion municipala complementària dins lo villatge de Fontaine (Auba), lo « Comitat local de defensa viticòla » faguèt metre davant l’ostal de la comuna una pompa d’incendí en batariá per n’empachar l’accès. Lo 6 de març, la cauma del recensament de la populacion comencèt dins l’arrondiment de Bar-sus-Auba. Lo reirendeman, la Federacion dels Sindicats de Marna protestava contra l’agitacion d’Auba per raportar lo decrèt de delimitacion del 17 de decembre 1908. Perdequé aquel sindicat esperava limitar lo moviment de contèsta a una lucha entre las doas regions e estompar per aquel biais l’opausicion d’interèsses irreductibles entre grands e pichons propriétaris. Lo 10 de març, la cauma de las talhas èra proclamada dins Auba. Una setmana puèi, a Colombey-la-Fosse, la populacion païsana caçèt lo collector e quilhèt lo drapèu roge. De mai, las demissions municipalas plovián. Lo tòcasenh sonèt dins lo campèstre coma dins l’estiu de 1789.

Amb la demission de Briand en 1911, e son remplaçament per lo govèrn radical-socialista de Monís, los multiples comitats locals d’Auba tornèron prene espèr. Una delegacion foguèt mandada al novèl ministre de l’agricultura Pams mas lo President del Conselh indiquèt que tornariá pas sus las mesuras presas. Lo 18 de març, sus l’avís del « Comitat Central de defensa viticòla de Bar », las municipalitats, los conselhèrs d’arondiment(1) e los conselhèrs generals èran convidats de demissionar. Bar-sus-Auba demissionèt, seguida de 24 autras comunas dont Troyes. Se vegèt alara aquela causa rara, de conselhèrs municipals deliberar per carrièra. Totes los servicis adminitratius foguèron interromputs, fòra lo burèu de benfasença. Una manifestacion clausèt la jornada. Los païsans en tenguda de trabalh, en sabatasses ferrats e lo gòrb de vendemiá sus l’esquina, faguèron son passa-carrièra. Cada villatge constituiva un grop distinct enquadrat per de pompièrs. Lo cònse, cenglat de sa talhòla tricolòra, portaire d’un gòrp emplenat de fuèlhas de talhas, precediá los caminaires.

Lo rambalh èra pertot extrème. Dins los borgues, los estajants montavan lo drapèu roge encravatat de crèspe. Sus la faciada, de la comuna de Bar, èra escrich : « Paura Republica francesa, ta devisa fot lo camp ! ». Qualque còp, la devisa « Libertat-Egalitat-Fraternirat » ­èra estada cubèrta de pintura roja. Òm senhala qu’a Ailleville, 200 vinhairons avián revirat lo fèrre del rabassièr per lo cambiar en lancia…

Lo 20 de març, a Bar, Checq, lo president socialista del « Comitat Central de Bar » , organisa una reü-nion amb las autoritats oficialas. En signe de solidaritat, los deputats s’engatjan a votar pas lo budget de l’Estat. A la sortida del meeting, un drapèu negre foguèt montat sus l’ostal-de-vila e, l’aprèp-dinnada, un passa-carrièra recampant 8 000 personas percorreguèt la vila. Las pancartas exprimivàn l’exasperacion dels insurgents. Se podiá legir : « L’injustícia fa los revoltats ». D’autres fasián rampèl a l’umorisme : « La Prussa als Prussians , la Champanha als Champanheses ! » o tanplan : «  La fam justifica los mejans ! ». Del temps de la caminada, dos manequins, qu' un representava lo President del Conselh, foguèron brutlats e crivelats de còps de forca. Per la mème escasénça, s’escampèron las fuèlhas de las talhas e s’y metèt fuòc. Un senator prepausèt tanben d’opausar bigòsses e baïonetas dels soldats. Pr’aquò, aquel mème « representant del pòble », qualques annadas aperavant, aviá aprovat lo massacre dels vinhairons del Miègjorn e dels obrièrs a Vilanòva St Jòrdi… Al despièch de l’opausicion dels parlamentaris, una demostracion novèla de fòrça foguèt projectada pel 9 d’abril. Sus proposicion del comitat de Fontaine, un gropament de « robustes vinhairons » prenguèt lo nom de « batalhon de fèrre ». Lo 8 d’abril, 350 òmes partiguèron de Bar-sus-Auba e de Bar-sus-Sèina, drapèu roge en tèsta e s’acaminèron cap a Troyes. Al passatge, las comunas se raliavàn. Totas avián sas inscripcions. Sus aquelas pancartas, èra escrich : « Viure en trabalhant, morir en combatant », « Diable tanben serai, se la misèra m’i fòrça ». Sul camin, los trabalhaires de Vandœuvre quitèron son usina per los aculhir. Los clarons, los tamborns, los bigofons(2), los mirlitons de zinc ressondiguèron. Dins una autò, un òme de la mostacha blanca, S. Checq, èra ovacionat coma lo « redemptor de la Champanha ». A Troyes, los 20 000 vinhairons frairegèron amb d’obrièrs. Pr’aquò, lo gaug deviá èsser de durada corteta. L’endeman, s’apreniá que la Cambra (dels deputats) remandava la discussion sus la crisi. Lo 11 d’abril, lo Senat que se declarava per l’abolicion de la delimitacion, tornar mai malcontentava Marna .

Tant que nos demorarà un ostal condamnat, desarmarem pas !

Es lo 11 d’abril que se faguèron los primièrs sabotatges. D’inscripcions ostilas apareguèron sus la muralhas. De municipalitats demissionèron. De colomnas de vilatgeses entaïnats dintrèron dins los tinals dels negociants e engrunèron tinas e barricas. A Ay, los dragons « brutals e coards » se vejèron opausar un resisténcia fòrta. Una bomba espetèt a 8 oras del vèspre. S’amassèt tres soldats grèvament ferits. Cap a las 8 oras e mièja, a Dizy, los tinals de l’ostal Castellane foguèron forçats e devastats. Los pianòs e las veituras, simbòls de la riquesa, foguèron deroïts. A Damery, los fials del telefòn foguèron copats sus 200 mètres e tirats en travèrs de la rota a 10 centimètres per arrestar la cavalariá. De tèsts de botelhas foguèron semenats a profusion suls camins. Sus la rota d’Epernay, los vinhairons quilhèron cinq barricadas amb de fustas, de faisses e de carretas. De caçaires a caval carguèron per las desgajar. Un del soldats tornant d’una carga getèt son arnesatge a tèrra e refusèt de contunhar. Tanben, a cada carga, los cavalièrs èran aculhits als crits de : « Vive le 17° ! »

L’ocupacion militara del vinhal èra estada decretada e començava de geinar los desplaçaments dels vinhairons. Pasmens, 5 000 manifestants armats de bròcs marchèron sus Epernay e forcèron la tropa a se replegar. L’endeman, a la debuta de l’après-dinnada, èran 20 000 païsans que caminavan sus la vila. Al passatge, mantuns « Ostals » foguèron deroïts, 5 a Damery e 7 a Ay… Los regiments carguèron sabre al clar mas poguèron pas empachar los revoltats de dintrar dins Epernay. Adoptant una formacion en « bandas mobilas », capitèron a evitar la patrolhas. A 18 oras, 5 « Ostals » cremavan. Dins las carrièras, lo vin rajava en abondi. A l’entorn, lo soslèvament batiá son plen. A Pierry, los palhons de las vinhas « Moët et Chandon » flambavan. Lo castèl del deputat De Montebello foguèt liurat a las flambas. De quin costat qu’òm se revire, la nuèit es traucada de rogejaments.

A la prefèctura, divisèron lo departament en sectors e mandèron de tropas per arrestar l’insurreccion.. Un mandat d’arrèst foguèt lançat contra Lagache e Dubois. Lo 13 d’abril, 15 000 soldats ocupavan Marna e operèron mantunas detzenas d’arrestacion. D’aeroplanas susvelhèron mème la region mas s’espotiguèron !

Acampats a Venteuil, los insurgents declarèron : « Los vinhairons jutjan los excèsses comeses coma necites ; totes entendon portar la responsabilitat e s’opausan energicament a çò que las reponsabilitats sián encorregudas per d’unes ». Contra las acusacions de raubariá e de pilhatge lançadas per la premsa de drecha, reconeguèron aver « desfonzat de tinals, breisat de tinas e de botelhas que la frauda sola aviá permés d’emmagazinar. Los negociants contra qui nòstra colèra a castigat durament son d’expleitadors qu’an bastit de fortunas sus nòstra pròpria desesperança. Nòstres actes an un caractèra de justícia populara. Sèm pas ni de pilhards ni mai de raubaires mas de justicièrs ».

Lo 14, de batèstas opausèron vinhairons e gendarmas. Dos vinhaiorons devián defuntar en seguida de sas nafraduras. 130 personas foguèron embarradas. Lo 17, Marcellin Albèrt qu’aviá traït los vinhairons del miègjorn en 1907 mandèt aquel mot : « Vinhairons champanheses, se rasona pas amb lo fuòc… Vòstra arma la milhora es la saviesa ». Quant a la policia parisenca, temptèt d’establir un ligan entre los vinhairons e los anarchistas mas la provocacion èra tròp grossièra.

A la debuta de mai, lo fòrt enquadrament militari empachava tota manifestacion.

Auba se lèva !

Al mes de junh, un projècte elaborat pel Conselh d’Estat proposèt d’enclure dins la Champanha Marna-Nauta, Auba e las comunas viticòlas d’Aisne e de Sèina-e-Marna mas reservava a Marna l’apellacion Champagne. Ne’n calguèt pas mai per metre lo fuòc dins Auba que s’insurgiguèt tanben per protestar contra lo mandament de 5 000 òmes de tropa.

Tre lo 6 de junh, de vilatges se prononcièron pel sabotatge administratiu, la demission collectiva dels elegits, lo refús de las talhas e la supression de las delimitacions. Lo quite ser, 300 vinhairons de Fontaine e de Baroville arribèron en colomnas a Bar-sus-Auba cantant l’Internacionala. Se truquèron als gendarmas e als dragons. De part e d’autra, relevèron de ferits. La nuèit, mantuns centenats de païsans campèron a l’entorn de la vila sens pas res temptar.

Comprenent qu’èra impossible de breisar las fòrças de repression cambièron de tacticas. D’inscripcion e d’emblèmas espeliguèron a la cima dels cloquièrs, de las comunas e, qualque còp, a las brancas dels arbres. De pals telegrafics foguèron ressegats. A Lignole, pintrèron : « A tu, Guillaumes(3), perqué la lorda(4) Republica ne vòl pas ! » e sus un ostal : « Mon car Kaiser, Bazaine a vendut l’Alsacia per 50 milions, te doni Auba per 10. Signat, Monís ». Cada jorn, los gendarmas e los dragons foguèron mandats, aicí per davalar un drapèu roge encrancat sus la glèisa, aquí per gratar una inscripcion que tornava aparéisser tanlèu los soldats entornats… Se faguèt mina, cada nuèit, de descendre sus Bar en alucar de fuòcs dins lo vinhal. A Arrentières, los vilatgeses sortiguèron un pichon canon que faguèron tronar cada ser ! De còps, aquel secutament donava l’ocasion de scenas risolièras. A Baroville, un escadron foguèt obligat d’endurar, quatre oras de reng, los escarnis(5) de vilatgeses que cantavan per moments La Carmanhòla o lo Ça ira. Quand lo comissari capitèt enfin de trapar la clau de la gleisa e d’escaladar sul cloquièr, los cantaires martelèron sus l’aire dels lampions : « L’aurà, l’aurà pas, es un champanhés qu’aquí l’a pausat ! » Tot escàs se foguèt enanat qu’un drapèu roge bandejava sul vilatge… Aquela guerrilla durèt duscas la fin del mes de junh mas reüssiguèt pas a caçar l’armada de la region.

A la mièg-junh, lo Senat se decidiguèt a cambiar lo regime de las delimitacions administrativas. Lo vin poiriá èsser vendut jos lo nom d’un tuc res que se lo rasim i èra estat recoltat. Los vinhairons de Champanha obtenián lo drech d’usar de l’apellacion « vin de Champagne » . Marna temptèt de protestar mas l’espetament se produsiguèt pas, l’armada contrarotlava tròp plan lo territòri. Lo 26 de junh, lo ministre de l’agricultura adoptèt un projècte de lei contra la frauda que foguèt ratificat sonca en 1919 ! Lo 9 de julhet de 1911, se faguèron d’eleccions dins 68 comunas d’Auba. La màger part las boicotèt… Enfin, lo 8 d’agost, las darrièras tropas quitèron Auba. Quant a las personas arrestadas per los trebolèris d’abril, foguèron jutjadas d’agost a octobre de 1911 a Douai (Nòrd). 7 vinhairons foguèron condamnats a de penas leugièras… La « granda paur» dels gròsses proprietaris joguèt sens cap de dobte dins la cleméncia dels jutjaments. Lo ressentiment dels vinhairons èra encara prigond. La lucha aviá desvelat los mecanismes que ligavan lo govèrn, las grandas firmas comercialas e los parlamentaris.
H. Luxardo
LE PEUPLE FRANÇAIS
Revue d’Histoire Populaire
Revirada de Rogièr FABRE


1.- Suprimits lo 1° d’octobre 1926.
2.- Dempuèi 1905, los govèrns e capitalistas franceses e alemands se carcanhan per metre la man sul Maròc.
3.- Invencion de S. Bigot. Mena de mirliton de las dimensions e fòrmas extravagantas que s’i canta dins lo bocon.
4.- Dins lo tèxt = la sale République
5.- escarnis = fr. quolibets


Retorn a l'ensenhador


Sòmi

Sòmi cada nuèch d'un mond melhor
Sòmi de jòia; de rires e pas pus de plors,
M'escapi indolent dins un païsatge chimeric.
Tornam pas faire l’istoria, mas me daissi creire en un mond utopic.

Lo pessimisme ambient desgruna nòstra existéncia,
Creire en mes sòmis es doncas un acte de resisténcia,
M'aluenhi del quotidian e de totas sas ardors,
Vesi lo mond negre e blanc alora assagi de pantaiar en color.

Pantaissi talament que ne pèrdi la somiada,
La frustracion es granda tre la solelhada,
Aprofiechi dels moments ont doblidi mos problèmas,
Que la vida yidanta se debana sus un camp de crisantèmas.

Un poèta diguèt que la Terra es blava coma un irange,
Es la frucha del pecat perque i a mas de dracs que d'àngels,
Nos aprenon a se batre, se carpinhar, s'asirar,
Nôstra libertat declina, es lo sòmi que nos vòlon desraubar.

Matilda BOUSQUET e Julian BARTHELEMY
Sant-Africa (Avairon), 3ena jòia (Poesia, estudiant)
dau concors literari Escriure en Lenga d'Oc 2007,
deis Amics de Mesclum.



Anèrem al Motàs vistalhar lo film de Miquèl Gayraud « 1907 » dins l’encastre de las Mistraladas organisadas per la Belugueta. Los espectators foguèron plan pro nombroses que calguèt apondre mantunas cadièras dins la sala de projeccion. Nombroses e pacients, que deguèron esperar lo material necessari a la difusion del film arribat amb un pauc de retard. Çaquelà, foguèt un pauc tròp tardièr, que lo productor del film aguèt pas, el, la possibilat d’esperar e, a l’en còp, foguèrem privats de sos comentaris. Coma tanben de la conferéncia suls motins de Besièrs que deviá téner lo Remisi Pèch, istorian de la Facultat del Miralh de Tolosa, que se seriá perdut en camin. Eveniments vièlhs de 100 ans mas totjorn vius dins la memòria collectiva de la region. Pr’aquò, podèrem escotar lo Joan-Miquèl Catala, reire felen d’un membre del Comitat d’Argelièrs que sapièt nos tornar lo climat de l’epoca dins son vilatge d’après los racontes ausits mantuns còps dins sa familha : descadenat, tragic e, per acabar, decebent. De mai, lo temps vengut disponible foguèt plan utilisat per de membres de l’assisténcia per donar cadun sos vejaires tot s’apiejant sus sos pròpris remembres familiars. En fin de compte, l’assisténcia, mai que mai francòfona, s’es interèssada a l’istòria de la region e, tot regretant aquelas abséncias, a fòrça presat lo film de Gayraud e pensi que se sarrèt contenta. Las Mistraladas contunhèron encara sas festivitats lo ser tant coma l’endeman.
Òsca ! La Belugueta, que nos sabètz tojorn interessar a vòstras activitats !

Lo Gardian.



Retorn a l'ensenhador


La Santa Trinitat de Peire Pessamessa
Colleccion « Escriches Politics »

Toponymie des Pays Occitans, per Bénédicte Boyrie-Fénié e Jean-Jacques Fénié.
Ed. Sud-Ouest
6 Rue de la Merci
BP 130
33036 BORDEAUX CEDEX


Un Manga en occitan (Librilhon de BD) es per sortir lèu.
Primièrs titols de sortir :
La Zona Celestiala/La Reina dels bandits
Ed. du Temps

Los Passa Temps
Una òbra brava de 151 sonets
De Joan-Ives Rodièr
Prèmi Jaufre Rudèl 2007
Ed. Jorn,
34150 Montpeiroux

Es anonciada la parucion De l’òbra de Robèrt Lafon « Lo Cèrcadieu » a las edicions « Reclam »

De Robert Lafon es tanben anonciada a venir la publicacion, a las edicions « Belles Lettres », d’un obratge politic, jol titol : « Premissas d’Euròpa »

Un homme et son pays, le paysan se fait historien: es un libre de remembres de A. Dupuy, lo païsan que creèt l’ostal d’edicion Lo libre occitan.
De comandar a
A. Dupuy 2 Rua deu Pont des Chats
82120 Lavit de Lomanha


En cò de Sauramps, trobaretz : "La plus close nuit" de Bernat Lesfargas poemas escriches en francés fa quasi 50 ans e un recuèlh de poesias recentas en occitan.

Amb "Mas si chantavas la vita...", Jan dau Melhau publica de cançons personalas amb loras particions.

Avec le temps : Coma lo temps : chansons Cada cançon es publicada a l’en còp en françés e en occitan.
Ferré Léo, Verdier Joan Pau, Poyet Yves
Editions le Cherche Midi
(120 p., 1 CD)

La standardisation pluricentrique de l'occitan : nouvel enjeu sociolinguistique, développement du lexique et de la morphologie : Eissit d'una tèsi sostenguda a Montpelhièr en 2004, de Sumien Domergue a las Edicions Brepols, Publicacions de l'AIEO.

1907, Mort aux fraudeurs La revòlta dels vinhairons del miègjorn contada jos fòrma de roman.
De comandar a las edicions Domens.

Per Jan Bernat Plantavin e son grop de 20 musicians un DVD de 20 titols : Plantevin et Tambourins de véser e d’escotar per se far un imatge renovelat de l’identitat occitana.
Entre-senhas e comanda a :
Associacion Croupatàs
84110 lo Crestet


Retorn a l'ensenhador


CROSEM LOS MOTS AMB LO ROGIÈR FABRE.


Solucion del problèma 128

a b c d e f g h i j
1 E S T O N A M E N T
2 S A U T A B O C R
3 T I S O N S O R A
4 I A S S I E T A S
5 V E S C D R S T
6 A N O R A N A I
7 D O P I I R R
8 O L F I E R A M A
9 R O M J A S P A R
10 S G C A P O R A

Problèma 129

a b c d e f g h i j
1 . . . . . . . . . .
2 . . . . . . . . .
3 . . . . . . . . .
4 . . . . . . . .
5 . . . . . . . . .
6 . . . . . . . .
7 . . . . . . . . . .
8 . . . . . . . .
9 . . . . . . . . .
10 . . . . . . . .

Orizontal 1.- Remèdis aplicats sus la pèl.- 2.- Fèstas del mes de mai - Refús tant anglés coma espanhòl.- 3.- Des còps que i a, las paurs o pòdon èsser - Autre nom d’un gal.- 4.- Element de carpenta.- Aicestas son sens umiditat, sens cap de vegetacion - 5.- Dança cubana que fa pensar a saussòla – Una de mar acaba de morir sus la plaja.- 6.- Ven lo primièr dins lo cursus escolastic - La rapina, dins un vocabulari guerrièr.-7.- Dobririás pòrtas e fenèstras.- 8.- Bas de gamma – Se recrear tant coma faire una escomesa.- 9.- Montaràs lo pol o lo piòt sus l’ast - Es a gratís per l’orquèstra.- 10.- Faguèt de temps l’objècte d’una talha (2 ortogr.) - Nòstre Sénher, a la lèu-lèu - Se tròba plantat al mitan de la cara.

Vertical.- a/ Amagadas, mesas a cobèrt dins un bòsc (2 ortogr.).- b/ Qualifica una persona susceptibla.- c/ Devòta, misericòrdiosa - Solet o soleta es pas ela ni mai el e pas mai que ieu.- d/ Lava sovent e de cap en cima.- e/ Se pòt dire per ara - Se lèva tanlèu la fin de la nuèit.- f/ Refasti, degost - Anèls d’ornament.- g/ Las inicialas de Tarnier Stefan - Serà de ton dever de far….- h/ Un dich ditz qu’es un pauc morir.- i/ Muda en substància ossosa – Article feminin definit.- j/Se ditz que val mai viure aital que mal acompanhat - Preocupacions, pensaments forts.

Retorn a l'ensenhador